Haaretz: İsrail cezaevlerinde Filistinli esirler açlık, uyuz salgını ve işkenceye maruz kalıyor

İsrail merkezli Haaretz gazetesinin araştırmasına göre İsrail cezaevlerindeki binlerce Filistinli, kasıtlı aç bırakma, ağır darp, uyuz salgını ve tıbbi ihmal gibi uygulamalara maruz kalıyor. Haberde, tahliye edilen beş Batı Şerialı Filistinlinin tanıklıklarına yer verildi. Tanıklıkların tamamı bağımsız olarak doğrulanmadı.

Haaretz araştırması neyi ortaya koydu?

Haaretz'e göre cezaevlerindeki uygulamalar gizli yürütülmüyor. Gazete, bu uygulamaların Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in seçim kampanyasının merkezinde yer aldığını yazdı. İsrail Yüksek Mahkemesi'nin tutuklulara yeterli beslenme sağlanması ve Kızılhaç ziyaretlerinin yeniden başlatılması yönündeki kararlarına rağmen sahada değişiklik olmadığı belirtildi.

Eylül itibarıyla cezaevlerindeki 9 bin 329 Filistinlinin yalnızca yüzde 16'sı mahkemece tutuklanmış durumda. Kalanlar, hakkında suçlama yöneltilmeyen idari tutuklular, adli tutuklular ve "yasa dışı savaşçı" statüsündekilerden oluşuyor. Bu statünün, Gazzeliler, Suriyeliler ve Lübnanlıların savaş esiri ya da adli tutuklu haklarından yoksun tutulmasına zemin hazırladığı vurgulandı.

Tanıklar neler anlattı?

Nisan 2025-Temmuz 2026 arasında Megiddo, Nafha, Ketziot, Ofer ve Damon cezaevlerinden tahliye edilen beş kişinin tamamı, açlık nedeniyle vücut ağırlıklarının yüzde 15 ila 50'sini kaybettiğini, kemiklerini kıracak şekilde darbedildiğini ve koğuşlarda yayılan uyuz salgınından etkilendiğini söyledi. Haberde, ağır şiddet uygulamalarında İsrail Cezaevi Hizmetleri'nin özel birimi "Keter"in öne çıktığı belirtildi. Diğer bazı eski tutukluların misilleme korkusuyla konuşmaktan çekindiği de aktarıldı.

• Ali Semudi (59, gazeteci): Bir yıl sonra 60 kilo kaybederek çıktığını söyledi. Gardiyanların duştaki çıplak esirlere plastik mermi sıktığını, revire gitmek isteyenlere "Sizi Allah ya da Gazze iyileştirsin" dediklerini, Luey Türkman adlı bir esirin gözleri önünde hayatını kaybettiğini anlattı.
• Hiba Alavi (38, beş çocuk annesi): Damon Cezaevi'nde beş buçuk ay kalıp 36 kilo kaybettiğini, baskınlarda darbedildiğini, dişlerinin kırıldığını anlattı. Tahliye günü elektroşok uygulandığını iddia etti. "15 gün boyunca kanamam oldu. Rahmimde oluşan hasar nedeniyle ameliyat olmam gerekiyor" dedi. Kadınlara ayda yalnızca üç ped verildiğini, ayrı hücrede tutulan kız çocuklarının yetersiz beslendiğini söyledi.
• Samer Huveyra (45, gazeteci): Dokuz ay idari tutuklu kaldı, 22 kilo verdi. Facebook paylaşımı nedeniyle tutuklandığını, hakkında iddianame sunulmadığını belirtti. Uyuz hastalarını "yürüyen iskeletler"e benzetti, kendisinin de uyuza yakalandığını ve aylarca doktora çıkarılmadığını söyledi. Ocak 2026'da tahliye edildi.
• Rebi Ebu Naim (35, insan hakları aktivisti): Ofer Cezaevi'nde dokuz ay tutuldu. Keter biriminden gardiyanların darbettiğini, iki kaburgasının kırıldığını ve aylarca tedavi edilmediğini söyledi. Esirlerin haftada bir doymak için ekmek ve yumurta biriktirdiğini, bunu "günlük tokluk" diye adlandırdıklarını anlattı.
• R. (43): Ketziot'tan tahliye edilen R., 150 kişiye altı soğuk duş verildiğini, uyuza yakalandığında cezaevi doktorunun "Öldüğünde merhemi Allah'tan alırsın" diyerek ilaç vermediğini söyledi.

Ben-Gvir ne dedi?

Ben-Gvir, gazeteci Barak Ravid'in esirlere yönelik işkence paylaşımına X'te verdiği yanıtta, "Gururluyum ki, hapishaneleri teröristler için bir kabusa çevirdim" demişti. Filistinli esirlere "asgarinin asgarisini" sağladıklarını, bunun kendi politikası olduğunu ve Ulusal Güvenlik Bakanı olarak yaptıklarını Savunma Bakanı olarak da yapmak istediğini belirtmişti.

Kaynak: AA